Inhoud
- Wat vertelt het label van je knuffel?
- Welke wasmethode past bij welke knuffel?
- Hoe was je een knuffel in de wasmachine?
- Op hoeveel graden was je een knuffel tegen huisstofmijt?
- Hoe was je een knuffel met de hand?
- Hoe maak je een knuffel schoon zonder wasmachine?
- Grote, verzwaarde, oude knuffels of knuffels met batterijen: hoe pak je dat aan?
- Hoe droog je een knuffel zonder hem te beschadigen?
- Hoe vaak moet je een knuffel wassen?
- Hoe was je de lievelingsknuffel zonder dat je kind ervan schrikt?
- Veelgestelde vragen over knuffels wassen
- Bronnen
Een knuffel wassen begint bij het label. Mag hij in de wasmachine, stop hem dan in een dichtgeknoopte kussensloop, kies het fijnwasprogramma op de temperatuur van het label, centrifugeer zacht en laat hem plat drogen. Mag hij er niet in, was hem dan met de hand in lauw water of reinig alleen de buitenkant. Knuffels met batterijen, verzwaarde en oude knuffels vragen elk een eigen aanpak.
De meeste knuffels kunnen prima gewassen worden, zolang je de methode afstemt op wat er in hun buik zit.
Wat vertelt het label van je knuffel?
Op het label in de naad staan de wassymbolen van het internationale GINETEX-systeem, dezelfde als in je kleding, en altijd in dezelfde volgorde.
| Symbool | Betekenis | Voor je knuffel |
|---|---|---|
| Wastobbe met een getal | Wassen in de machine, maximale temperatuur in graden | Ga nooit boven dit getal, ook niet voor een vlek |
| Een of twee streepjes onder de tobbe | Mild programma, daarna zeer fijn programma | Twee streepjes: wol- of fijnwasprogramma, zo min mogelijk centrifugeren |
| Tobbe met een hand | Alleen handwas | Lauw water in een teil, niet in de machine |
| Doorgestreepte tobbe | Niet wassen met water | Alleen de buitenkant reinigen of laten stomen |
| Doorgestreepte driehoek | Geen chloor | Geen bleekmiddel, ook niet op een vlek |
| Vierkant met een rondje | Droger toegestaan, één punt voor een lage temperatuur | Zonder dit symbool aan de lucht drogen |
| Alleen een cirkel | Professionele reiniging | Naar de stomerij, met het label erbij |
Geen label meer? Behandel de knuffel dan als de kwetsbaarste van het huis: met de hand of alleen aan de buitenkant. De Europese veiligheidsnorm voor speelgoed, EN 71, zegt niets over onderhoud.
Doe in elk geval eerst een test onder een arm, met een vochtig wattenschijfje en een druppel wasmiddel. Geeft de kleur af op het watje, dan gaat de knuffel niet kopje onder.
Welke wasmethode past bij welke knuffel?
| Soort knuffel | Methode | Drogen | Let op |
|---|---|---|---|
| Gewone knuffel met vezelvulling en een label voor de machine | Machine, fijnwas, in een kussensloop, op de temperatuur van het label | Plat, aan de lucht | Naden, geplakte ogen en neus |
| Knuffeldoekje of babyknuffel | Machine als het label het toestaat, anders met de hand, met een extra spoelbeurt | Aan de lucht, regelmatig omdraaien | Geen geurtje, geen restje wasmiddel |
| Knuffel met batterijen: muziek, ademend, nachtlampje | Kastje eruit, daarna de buitenkant wassen volgens het label; kastje vastgenaaid: alleen de buitenkant | Helemaal droog voordat het kastje terug mag | Batterijen buiten bereik opbergen |
| Verzwaarde knuffel | Gewichtszakje eruit als het kan; vastgenaaid gewicht: met de hand of alleen de buitenkant | Plat, vaak twee dagen | Gewicht van het water, trekkende naden |
| Grote knuffel | Stofzuiger, zuiveringszout, schuim op de plekken waar het vuil zit | Ter plekke, in een geventileerde kamer | Vulling die vanbinnen niet droog wordt |
| Oude knuffel of verzamelstuk | Zachtjes stofzuigen, borstelen, een nauwelijks vochtige doek | Bijna geen water, dus bijna niets te drogen | Houtwol, mohair, stemmechanisme |
| Knuffel met pailletten of geplakte onderdelen | Met de hand of alleen de buitenkant, koud tot lauw water | Plat | Lijm die loslaat, haperende pailletten |
| Knuffel zonder label | Test op een verborgen plek, dan met de hand of de buitenkant | Plat | Kleuren die uitlopen |
Hoe was je een knuffel in de wasmachine?
Staat er een wastobbe met een getal op het label, dan is de wasmachine de makkelijkste weg. Loop de knuffel wel eerst na: een naad die nu een beetje openstaat, komt na het spoelen wijd open uit de trommel. Naai hem eerst dicht; in onze tips om een knuffel te repareren zie je welke steken het houden. Haal ook kleertjes en losse accessoires eraf.
Een knuffel wassen in de wasmachine, stap voor stap
Een dichte kussensloop
Stop de knuffel in een dichtgeknoopte kussensloop of een waszakje: vacht, ogen en naden schuren dan niet langs de trommel.
Een paar handdoeken
Twee of drie handdoeken in een vergelijkbare kleur houden de trommel in balans tijdens het centrifugeren.
Een beetje mild wasmiddel
Vloeibaar wasmiddel voor fijne was, en niet te veel. Waspoeder lost slecht op bij een lage temperatuur en laat sporen achter in de vacht.
Het fijnwasprogramma
Fijnwas of wol, op de temperatuur van het label, centrifugeren op ongeveer 400 tot 600 toeren per minuut.
Een extra spoelbeurt
Die neemt de rest van het wasmiddel mee, en een flink deel van de allergenen ook.
Op hoeveel graden was je een knuffel tegen huisstofmijt?
Dit is het punt dat bijna geen enkele gids uitlegt. Van 40 onderzochte kinderknuffels bevatten ze allemaal huisstofmijtallergenen, in hoeveelheden die ongeveer drie keer hoger lagen dan op matrassen (Wu et al., 2014).
En lauw water doodt bijna geen mijten. In de wasmachine stierf op 30 °C en 40 °C maar 6,5% en 9,6% ervan; op 60 °C allemaal (Choi et al., 2008). Een ouder onderzoek legt de grens bij 55 °C (McDonald en Tovey, 1992).
Aandeel gedode huisstofmijten per wastemperatuur
Moet alles dan op 60 graden? Nee, en dat is het geruststellende deel. Wat ook telt, is hoeveel allergeen er in de stof achterblijft, en daar doet water zijn werk, zelfs koud. Een koude wasbeurt haalde meer dan 90% van de allergenen uit beddengoed, zonder de mijten te doden (McDonald en Tovey, 1992). In het andere onderzoek bleef er na een was op 30 °C nog 26,8% over, op 40 °C nog 2,4%, en ook het aantal spoelbeurten maakte verschil (Choi et al., 2008).
Vandaar de vuistregel: de hoogste temperatuur van het label, een extra spoelbeurt en liever vaak wassen dan heet. Chemisch reinigen bij de stomerij doodde de mijten wel, maar verlaagde de allergenen niet (McDonald en Tovey, 1992). De vriezer is door geen van onze bronnen gemeten: was de knuffel daarna dus alsnog. Heeft je kind een allergie? Vraag de huisarts hoe vaak wassen nodig is.
Hoe was je een knuffel met de hand?
Lauw water van ongeveer 30 °C en een theelepel wasmiddel voor fijne was. Dompel de knuffel onder en knijp hem een paar keer zachtjes uit, zodat het water door de vulling stroomt. Wrijf niet tegen de vacht in. Laat hem 15 minuten weken, korter bij felle kleuren.
Spoel door het water twee of drie keer te verversen, tot het niet meer schuimt. Wring nooit: de vulling klontert en de naden geven mee. Rol de knuffel liever in een droge handdoek, druk stevig en herhaal dat met een tweede.
Hoe maak je een knuffel schoon zonder wasmachine?
Doorgestreepte tobbe, een vastgenaaid kastje of te groot voor de trommel: er zijn drie manieren, en je kunt ze combineren.
De buitenkant reinigen
Klop lauw water met wat milde zeep op tot schuim en gebruik alleen dat schuim, op een washandje. Wrijf in kleine stukjes met de vacht mee, neem het na met een tweede washandje met schoon water en dep droog met een derde. De vacht is schoon en de binnenkant blijft droog.
Zuiveringszout, droog
Doe de knuffel in een grote zak met twee of drie eetlepels zuiveringszout (baking soda), sluit de zak en schud een flinke minuut. Laat het een paar uur intrekken, bij een hardnekkige geur een nacht, klop de knuffel buiten uit en stofzuig hem met het borstelmondstuk op een lage stand. Zuiveringszout frist op en neemt geurtjes op, maar wassen doet het niet.
Vlekken
Dep een verse vlek met een vochtige doek en een druppel Marseillezeep. Een vetvlek, zoals boter of chocola, behandel je met een klein beetje galzeep op een vochtige doek: deppen, kort laten inwerken en nanemen met schoon water. Laat bleekmiddel en schoonmaakalcohol staan, die verkleuren synthetische vezels.
Oude huismiddeltjes, nog eens bekeken
Wat je vaak leest
- Grof zout ontsmet de knuffel.
- Felle zon maakt hem schoon.
- Wasverzachter maakt hem zacht.
- Aardappelpuree reinigt.
Wat ervan klopt
- Niets wijst erop dat het ontsmet.
- Directe zon laat kleuren verbleken.
- Goed spoelen en borstelen is genoeg.
- Het zetmeel blijft in de vacht zitten.
Knuffels met pailletten reinig je aan de buitenkant, zonder ze te laten weken. Hoe dat bij een omkeerbare knuffel gaat, lees je in ons artikel over de omkeerbare octopusknuffel.
Grote, verzwaarde, oude knuffels of knuffels met batterijen: hoe pak je dat aan?
Vier soorten knuffels vragen een eigen aanpak, met weinig of heel kort water.
De grote knuffel
Te groot voor de trommel, en doorweekt zou hij dagen nodig hebben om te drogen. Een grote knuffel maak je dus ter plekke schoon: de hele vacht stofzuigen, een nacht zuiveringszout erop, daarna schuim op de plekken die het meest worden vastgepakt, zoals poten, snuit en buik. Kies je een van onze grote knuffels, dan houdt een regelmatige stofzuigbeurt de vacht mooi.
De verzwaarde knuffel
Een gewogen knuffel zit vol glasparels of plastic korrels, soms in een zakje dat er via een rits uit kan. Haal het eruit en was de buitenkant volgens het label. Is het gewicht vastgenaaid, dan mag hij niet in de machine, tenzij het label anders zegt: vol water trekt de knuffel aan zijn naden en raakt de trommel uit balans. Was hem met de hand of aan de buitenkant en reken vaak op twee dagen plat drogen.
De knuffel met batterijen: muziek, ademend, nachtlampje
Het elektronische kastje gaat nooit het water in. Haal het via de opening eruit, vaak een klittenbandsluiting onder de buik, en berg de batterijen op buiten het bereik van kinderen; daarna was je de buitenkant volgens het label. Kastje vastgenaaid? Dan alleen de buitenkant, met een nauwelijks vochtig washandje. Wacht tot alles vanbinnen droog is voordat het mechanisme terug mag, bij een muziekdoosje en net zo goed bij een ademende knuffel.
De oude knuffel of het verzamelstuk
Een beer uit de jaren vijftig kan mohair, houtwol of kapok bevatten, glazen ogen en soms een stemmechanisme. Water laat houtwol opzwellen, metalen scharnieren roesten en geeft kringen. Zuig hooguit voorzichtig met een nylonkous over het mondstuk, borstel zacht en gebruik een nauwelijks vochtige doek. Gaat het om een waardevol stuk, vraag dan een restaurateur. In onze gids om een antieke teddybeer schoon te maken lees je elke handeling.
Hoe droog je een knuffel zonder hem te beschadigen?
Bij het drogen gaan meer knuffels mis dan bij het wassen: vulling die vanbinnen vochtig blijft, gaat vroeg of laat muf ruiken. Leg de knuffel plat op een handdoek, in een luchtige kamer of buiten in de schaduw: daglicht ja, felle zon nee. Draai hem om de twee of drie uur om en schud hem op. Niet op de verwarming, want daar worden synthetische haren hard van.
Reken vaak op 24 uur voor een kleine knuffel en twee tot drie dagen voor een grote. Knijp stevig in de buik: voelt hij vanbinnen nog koel, wacht dan nog even.
En de droger?
Alleen als het label het vierkant met een rondje laat zien, en dan op een lage temperatuur, met één punt. Doe er twee drogerballen bij en haal de knuffel er nog licht vochtig uit om hem aan de lucht af te laten drogen. Hoge hitte kan een synthetische vacht laten krullen en plastic ogen of gewichtskorrels vervormen.
Hoe vaak moet je een knuffel wassen?
Huisstofmijtallergenen nestelen zich snel in een nieuwe knuffel. Het onderzoek dat dat mat, liet ook zien dat wassen met wasmiddel ze duidelijk deed dalen, en stofzuigen niet (Nagakura et al., 1996).
Zo lang duurde het voordat de huisstofmijtallergenen in een nieuwe knuffel 10 tot 20 keer zo hoog waren.
Nagakura et al., 1996, Clinical & Experimental Allergy
Voor de knuffel die mee in bed slaapt, is ongeveer één wasbeurt per maand een goed ritme, vaker als hij mee naar de opvang of de speeltuin gaat. Was hem meteen na een ziekte, na overgeven of na een val in de modder. Een knuffel die alleen op de kast staat, heeft genoeg aan twee of drie wasbeurten per jaar.
Hoe was je de lievelingsknuffel zonder dat je kind ervan schrikt?
Voor een peuter is de lievelingsknuffel geen speelgoed zoals een ander. Kinderen die dachten dat een machine hun spullen precies kon kopiëren, accepteerden de kopie van hun knuffel veel minder dan die van hun favoriete speelgoed (Hood en Bloom, 2008). Je kind wil precies deze knuffel.
Koop je een knuffel dubbel, wissel de twee dan vanaf het begin af, zodat ze allebei “de” knuffel worden. Komt de tweede pas later, dan is de kans groot dat hij links blijft liggen.
Kies anders het moment: wassen als je kind ’s ochtends naar de opvang gaat, overdag laten drogen en ’s avonds terug in bed. Of laat je kind meedoen: de knuffel gaat in bad, net als hij. Voor een baby die hem in de mond stopt: geen geurtje, geen etherische olie en goed spoelen. Wat zo’n knuffel op elke leeftijd betekent, lees je in ons artikel over waarom een knuffel belangrijk is voor een kind.
Veelgestelde vragen over knuffels wassen
Hoe maak je een knuffel weer zacht en pluizig?
Laat de knuffel helemaal droog worden en borstel hem dan met een zachte haarborstel, met de vacht mee. Plukjes die aan elkaar zitten, maak je los met je vingers. Mocht de droger volgens het label mogen, dan helpen twee drogerballen op een lage stand. Wasverzachter is niet nodig: goed spoelen doet meer.
Waarom stinkt mijn knuffel na het wassen?
Meestal is de vulling vanbinnen nog vochtig gebleven. Knijp stevig in de buik: voelt die koel aan, dan is hij nog niet droog. Laat hem op een luchtige plek verder drogen en draai hem om de paar uur om. Blijft de muffe geur hangen, was hem dan opnieuw en spoel een keer extra.
Moet je een nieuwe knuffel wassen voordat je hem aan een baby geeft?
Dat hoeft niet. In nieuwe knuffels werd bijna geen huisstofmijtallergeen gemeten, ongeveer 0,1 µg per gram stof, tegen 9 na een jaar gebruik. Wil je hem toch wassen, volg dan het label en spoel extra goed, want een baby stopt zijn knuffel vaak in zijn mond.
Kun je een knuffel samen met andere was wassen?
Ja, met zachte was in een vergelijkbare kleur, zoals handdoeken of T-shirts, en altijd in een kussensloop. Was hem niet samen met spijkerbroeken, ritsen of klittenband: die haken in de vacht. Houd de temperatuur en het programma aan die op het label van de knuffel staan.
Bronnen
Choi S.Y., Lee I.Y., Sohn J.H., Lee Y.W., Shin Y.S., Yong T.S., Hong C.S., Park J.W. (2008). Optimal conditions for the removal of house dust mite, dog dander, and pollen allergens using mechanical laundry. Annals of Allergy, Asthma & Immunology, 100(6), 583-588. DOI: 10.1016/S1081-1206(10)60060-9
Hood B., Bloom P. (2008). Children prefer certain individuals over perfect duplicates. Cognition, 106(1), 455-462. DOI: 10.1016/j.cognition.2007.01.012
McDonald L.G., Tovey E. (1992). The role of water temperature and laundry procedures in reducing house dust mite populations and allergen content of bedding. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 90(4), 599-608. DOI: 10.1016/0091-6749(92)90132-L
Nagakura T., Yasueda H., Obata T., Kanmuri M., Masaki T., Ihara N., Maekawa K. (1996). Major Dermatophagoides mite allergen, Der 1, in soft toys. Clinical & Experimental Allergy, 26(5), 585-589. DOI: 10.1111/j.1365-2222.1996.tb00580.x
Wu F.F., Wu M.W., Ting M.H., Crane J., Siebers R. (2014). Cat, dog and house dust mite allergen levels on children’s soft toys. Journal of Asthma, 51(1), 75-78. DOI: 10.3109/02770903.2013.843097